دنیای ایسم‌ها...
مروری بر مهم‌ترین مکتب‌های هنری و ادبی دنیا

دنیای ایسم‌ها...

نویسنده : سحر نیکو عقیده

قلم را به دست‌تان گرفته‌اید، شعری سروده‌اید، داستانکی نوشته‌اید یا رنگی بر بوم زده‌اید. به عنوان عضوی از جامعه هنری و ادبی کشور کلی به خودتان افتخار کرده‌اید و بعد تصمیم گرفته‌اید که این افتخار را با دیگران هم سهیم شوید. تمام داشته و نداشته هنری خود را زیر بغل زده و نشسته‌اید در یک جمع هنری. خود را برای قمپز در کردن آماده کرده‌اید که ناگهان بحث به سمت مکتب‌های مختلف کشیده شده و از زمین و آسمان و از زبان این و آن واژه‌های مختوم به ایسم باریده می‌شود. کوبیسم، دادائیسم، رئالیسم... و بعد شما که حتی تلفظ درستش را نمی‌دانستید، دچار یاس فلسفی شده و تصمیم گرفته‌اید که با جامعه هنری و ادبی برای همیشه وداع کنید!

قبل از وداع بهتر است این را بدانید که خیلی‌ها ندانسته صرفا جهت گذاشتن کلاس این واژه‌ها را به کار می‌برند. در صورتی که برای خالی نبودن عریضه و آشنایی هر چند اندک با مکاتب هنری لازم نیست که هفت خان رستم را پشت سر بگذارید.

 

ایسم چیست؟

مکاتب هنری به صورت یکهویی از آسمان بر زمین نیفتاده‌اند. در هر دوره از تاریخ بنا به اقتضای جامعه، سیاست، اقتصاد و... هنرمندان و شاعران به سمت یک قالب خاص برای ارائه اثر خود کشیده می‌شوند و ما با چشم اندازی که از تاریخ داریم و با توجه به ویژگی‌های منحصر به فرد هر دوره، آن را نام گذاری می‌کنیم و یک ایسم هم به آن می‌چسبانیم. ایسم در لغت به معنای اصالت است.

در ادامه چند مکتب هنری مهم را معرفی خواهیم کرد و در انتهای هر توضیح، کشتن مگس به روایتِ مکتب‌های مختلف را ببینید و مقایسه کنید.

 

|| واقع گرایی در حد تیم ملی


این آقای مگس کش به دست در تصویر با آن چهره جدی و عاری از هرگونه احساسش، کاملا گویای این سبک است. گویای سبکی که هیچ اعتقادی به دنیای درونی آدم‌ها ندارد و فقط دنیای بیرونی را به تصویر می‌کشد. به طوری که گوستاو فلوبر بزرگ‌ترین نویسنده رئالیست این دوره، تنفر خود را به شدت از نویسندگانی که احساس و هیجان خود را در رمان‌شان وارد می‌کنند، اعلام کرده و می‌گوید که یک هنرمند باید تا می‌تواند وقایع را دقیق و کامل مانند یک عکسِ پیش‌رو شرح دهد. شاید به همین خاطر است که اکثر نویسندگان و نقاشان آن دوره انگار بدون هیچ خلاقیتی از روی یک عکس می‌کشیدند یا می‌نوشتند.

دوران اوج و شکوفایی این هنر در فرانسه قرن 19 تا پایان این قرن رقم خورد و نقطه مقابل رمانتیسم بود. مکتبی که کاملا مبتنی بر خیال و دنیای درونی بود.

 

|| نورانی و رویایی

 

بازیگر اصلی در نقاشی‌های امپرسیونیسم نور است. رنگ‌های شادی که بر روی تابلوها می‌لغزند و حکایت از علاقه امپرسیونیسم‌ها به نور دارند. آن‌ها از ترسیم خطوط واضح سر باز زدند، از رنگ‌های شفاف با ضرب قلم‌های سریع استفاده کردند تا منظره‌های نابی که نور خورشید در ساعات مختلف شبانه روز به وجود می‌آورد را شکار کنند و به خلق تصاویری بپردازند که حکایت از دنیای واقعی دارد، اما نه آن واقعیتی که همیشه به چشم می‌خورد.

به همین دلیل است که در داستان و شعر هم امپرسیونیسم‌ها بر خلاف رئالیست‌ها به روایت از زبان اول شخص علاقه دارند. اول شخصی که واقعیت را با سلیقه خود ادراک می‌کند نه مانند دانای کلی که واقعیت را یکسان و تخطی ناپذیر می‌داند.

 

|| غم، خشونت، ترس و دیگر هیچ

 

از آن جایی که هر مکتبی در بدو ورودش مکتب قبلی را نقض می‌کند، اکسپرسیونیسم هم در دهه اول سده بیستم با اولین قدم‌هایش رئالیسم و امپرسیونیسم را زیر پا له کرد. استفاده از رنگ‌های تند، اشکال کج و معوج و خطوط زمخت برای بیان اوج هیجان و احساس، به خصوص احساس‌ ترس، نفرت، عشق، اضطراب و به خصوص‌تر احساس نفرت از نظام حکومتی و غیرانسانی کارخانه‌ها و کارگران آن دوره، شیوه‌ای بود که با تک تک خطوطش حالات درونی را فریاد می‌زد، هر گونه آرامشی را از کادر حذف و این گونه به شرایط موجود اعتراض می‌کرد. تابلوی معروف جیغ به تنهایی مفهوم کامل شیوه اکسپرسیونیسم را بیان می‌کند.

ون گوگ معروف‌ترین نقاش این سبک هم پس از سال‌ها رنج از بیماری روانی و پس از خالی کردن یک گلوله در سینه خود، زندگی‌اش را با این جمله به پایان رساند: «غم برای همیشه باقی خواهد ماند.» و این، غمی بود که در تمام آثار اکسپرسیونیسم دیده می‌شد.

 

|| بیشترین استفاده از کم‌ترین امکانات

 

کوبیسم؛ در نگاه اول حجم زیادی از مکعب‌ها را درون تصویر می‌بینم. شاید به همین دلیل، ریشه این سبک از مکعب گرفته شده است. زبانی نو که هنرمندان پاریسی به وسیله آن به قول معروف از کم‌ترین امکانات بیشترین استفاده را می‌کردند. یعنی بر روی سطح دو بعدی یک کاغذ ابعاد بی‌نهایتی از یک شی را ترسیم می کردند و معتقد بودند که با هرچه بیشتر بودن ابعاد حالات درونی را بیشتر می‌توان به تصویر کشید.

 

|| شعر سرودن در سه سوت!

 

قیچی را بردارید، واژه‌های یک روزنامه را جداگانه برش بزنید و بعد آن واژه‌ها را کنار هم بچینید. تبریک می‌گوییم. شما موفق به سرودن یک شعر تمام و کمال شده‌اید. البته، شعری به سبک دادائیسم‌ها! همان‌طور که نام این مکتب از کنار هم گذاشتن چند حرف به دست آمده است، شعرهای آن هم به همین شیوه مذکور سروده می‌شود و تابلوهای نامفهوم‌شان ، کنار هم گذاشتن چند عکس را در ذهن تداعی می‌کند.

 دادائیسم در سال‌های پس از جنگ جهانی اول رواج داشت. زبان حال کسانی بود که به پایداری و دوام هیچ امیدی نداشتند، تمام ارزش‌ها را مسخره می‌کردند، اساس کار خود را انکار گرایی و پوچ گرایی قرار دادند و در واقع رفتار خود را واکنشی می‌دانستند برای اعتراض به پیامدهای جنگ جهانی اول. 

 

|| دنیای خیالی 

 

نویسنده هرآنچه را که به ذهنش می‌رسد ثبت می‌کند و نقاش هم هرآنچه را در خیال خود می‌بیند بر روی کاغذ می‌آورد. این گونه قلم زدن به صورتِ خود به خود، از ویژگی‌های مکتب سورئالیسم است. مکتبی همسو با نظریه‌های فروید و برخاسته از پاریس که معتقد بود فراسوی دنیای عقلی و منطقی، دنیایی در رویاها و تخیلات وجود دارد.

**** 

در آخر بعد از مروری جزئی بر این مکاتب با دیدن چند نمونه از آثار هر مکتب، بیشتر از پیش و با درکی جدید از دیدن آثار لذت بیشتری ببرید.

برچسب ها
درباره نویسنده
نظرات کاربران
کد امنیتی
r_jafarpour
r_jafarpour
٩٣/٠٧/١٣
٠
٠
:):(_
Sahar_N
Sahar_N
٩٣/٠٧/١٤
٠
٠
؟؟؟
judy_abbott
judy_abbott
٩٣/٠٧/١٣
٠
٠
امپرسیونیسمو از همه بیش تر تر دوس میدارم.........خیلی خوبه خیلی.......انگار فقط با رنگ بازی میکنن!
Sahar_N
Sahar_N
٩٣/٠٧/١٤
٠
٠
منم خوشم اومد از این سبک... متفاوته و پر از نور و امید :)
اشکمهر آتشروان
اشکمهر آتشروان
٩٣/٠٧/١٣
٠
٠
|| دنیای خیالی
Sahar_N
Sahar_N
٩٣/٠٧/١٤
٠
٠
اینکه آدم رو به فکر کردن وادار میکنه خیلی خوبه!
ali_sh
ali_sh
٩٣/٠٧/١٣
٠
٠
چ جااااااااااااااالب:) من فقط عكسارو نيگا كردم:دييييييييي
Sahar_N
Sahar_N
٩٣/٠٧/١٤
٠
٠
خسته نباشید :/
ali_sh
ali_sh
٩٣/٠٧/١٤
٠
٠
خسته كه نيستم. واقعا چرا همچين حرفي زديد شما؟
Sahar_N
Sahar_N
٩٣/٠٧/١٤
٠
٠
:| هیچی باور کنید...منظور خاصی نداشتم :| همینجوری گفتم...و این که اگه ی نگاهی هم به مطلب مینداختین شاید بیشتر هم به دردتون میخورد:|...ولی بازم خیلی خیلی ممنون که تصاویر رو دید و نظر دایدین :)
مهسـآ
مهسـآ
٩٣/٠٧/١٤
٠
٠
جالب بودش مرسی:)
Sahar_N
Sahar_N
٩٣/٠٧/١٤
٠
٠
خواهش :)
paeez
paeez
٩٣/٠٧/١٤
٠
٠
من همیشه این سبک ها رو با اون ایسم های سیاست قاطی می کنم:|خیلی بکر و جالب بود:)عکس آخر سبکش سورئالیسمه؟!
Sahar_N
Sahar_N
٩٣/٠٧/١٤
٠
٠
خب به نوعی در ارتباط با هم هستند واقعا:) بلی...سو رئالیسم
raha_sl
raha_sl
٩٣/٠٧/١٤
٠
٠
چه با مزه ... من بارها و بار ها راجع به این مکتب ها خوندم .. و خواستم بادشون بگیرم ولی هیچ وقت انقد خوب درکشون نکرده بودم یادگیری بر اساس حافظه ی تصویری واقعا متفاوت و هیجان انگیز ممنونم سحر جان
Sahar_N
Sahar_N
٩٣/٠٧/١٤
٠
٠
منم اینار و همیشه باهم قاطی می کردم...ولی وقتی این عکسار رو دیدم خیلی بهتر تونستم درک کنم مکاتب رو :)...ممنون از شاعر خوب سایت:)
f_yousefi
f_yousefi
٩٣/٠٧/١٤
٠
٠
ممنون خانم نیکوعقیده . خسته نباشید . اگه اساتید محترم هم انقدر در تدریس دروس حوصله به خرج میدادن چی می شد :) پیروز و سرزنده باشی لبخند یادت نره :)
Sahar_N
Sahar_N
٩٣/٠٧/١٤
٠
٠
خانوم نیکوعقیده؟؟؟؟ :) ما همون رفیق قدیمی هستیم و بس :) ممنون حانیه جان از لطفت! بله...تصاویر توی یادگیری موثرند :)
مهدیس خانووم
مهدیس خانووم
٩٣/٠٧/١٤
٠
٠
خیلی عالی بود....علاوه بر هنر تو فلسفه هم زیاده جات خالی امروز کلی ازین ایسمارو تو فلسفه خوندیم....و هیچ چیز نفهمیدیم...ولی نوشته تو کاملا این اسمارو ملموس کرد...دستت درد نکنه :)))
Sahar_N
Sahar_N
٩٣/٠٧/١٤
٠
٠
خواهش می کنم دوست جان :) خوشحالم که که به دردت خورد :)
علیرضا
علیرضا
٩٣/٠٧/١٤
٠
٠
خیلی جالب و جذاب این ایسم ها رو توضیح داده بودید من که تاحالا فقط اسماشون رو شنیده بودم. تشکرات :)
Sahar_N
Sahar_N
٩٣/٠٧/١٥
٠
٠
خواهش می کنم آقای عکاس باشی :)
محدثه عارفی
محدثه عارفی
٩٣/٠٧/١٤
٠
٠
مرسیییییی ممنون.همیشه دوست داشتم بدونم این مکتب ها چیه. راستی می تونم مطلبتون رو به اشتراک بذارم؟:)
Sahar_N
Sahar_N
٩٣/٠٧/١٥
٠
٠
خواهش می کنم محدثه جان :) خوشحال می شم:) تخته بودی بهت گفتم دیگه:)
محدثه عارفی
محدثه عارفی
٩٣/٠٧/١٥
٠
٠
اوره.:) این رو قبل از تخته نوشتم اخه:دی. ممنونم.:)
باران
باران
٩٣/٠٧/١٤
٠
٠
به درد همون خود غربی ها میخوره دی
Sahar_N
Sahar_N
٩٣/٠٧/١٥
٠
٠
:دی...به درد ما هم میخوره باور کن...تا دلت بخواد داستان و شعر و نقاشی داخلی داریم با همین سبک ها!
هاچ
هاچ
٩٣/٠٧/١٥
٠
٠
یک زنبوریسم هم داریم :دی
Sahar_N
Sahar_N
٩٣/٠٧/١٥
٠
٠
خخخخ مکتبی منحصر به فرد و البته جاست فر هاچ :)
2nyadideh
2nyadideh
٩٣/٠٧/١٥
٠
٠
خیلـــــــــــــــی هم جذاب (^_^) تابلوی جیغ ادوارد مونک از نقاش های سبک اکسپرسیونیسم و شب پر ستاره وانسان ویلم ون گوگ رو هم خیلی دوست دارم.... مرسی از شما حض کردم :)))))
h_ghasemi
h_ghasemi
٩٣/٠٧/١٧
٠
٠
فقط سوررئال و امپرسیونیست!
s_vaez
s_vaez
٩٣/٠٧/١٨
٠
٠
خیلی خوب و قابل فهم بود ... سپاسگزارم
sarah_n
sarah_n
٩٤/٠٢/٠٣
٠
٠
یکی لیست اینا رو بده فرهنگستاان!:دی به خصوص این اکسپرسیونیسم همه ش تو ذهن من اکسپرسیوناسیسم میشه!:|
پربازدیدتریـــن ها
یک پارچ آب سرد!

شرط ثبت نام

٩٥/٠٩/٠٩
شعری سروده خودم

ترافیک خیال

٩٥/٠٩/٠٧
میانه رو و دانا

امر به معروف و نهی از منکر وظیفه کیست؟

٩٥/٠٩/١٠
شعری سروده خودم

حیف که روی من این جا به تو هم باز نبود

٩٥/٠٩/١١
گپ و گفتی کوتاه با دانشجویانی که در کنار تحصیل کار هم می کنند

کار کن، دانش بجو!

٩٥/٠٩/٠٧
شعری سروده خودم

شاید دلیل خلقتت آغوش باشد!

٩٥/٠٩/١٣
طنز

نامه ای منصفانه به استاد

٩٥/٠٩/١١
برای پدر مهربانم

خورشید ِ گل فروش

٩٥/٠٩/٠٩
اگر ریزعلی می بود، شاید داستان طور دیگری رقم می خورد

جای دهقان فداکار خالی بود

٩٥/٠٩/١٠
یکی این را به زندگی حالی کند

برزخ

٩٥/٠٩/٠٧
چه کاریست؟

فهم

٩٥/٠٩/٠٨
بیا همت کن رفیق

با دود و غبار هم مدارا ؟!

٩٥/٠٩/١١
وقتی در 24 ساعت یک ملت عزادار می شود...

تراژیک ترین دو روز

٩٥/٠٩/٠٨
لعنت به هرچه یاد تو را زنده می‌کند

تقویم های بی عدد / شعر

٩٥/٠٩/١٠
امان از این همه ناهماهنگی

یک نفر با من هماهنگ شود

٩٥/٠٩/١٣
وقتی آقا جان، خانوم جان، بابا و مامان با هم پرکشیدند

بلیط رفت و بی برگشت!

٩٥/٠٩/٠٩
بارانی که نمی بارد

این هوا خفه مان می کند

٩٥/٠٩/٠٧
ترسیده ام انگار

دلم مى خواهد همه چيز را بسوزانم!

٩٥/٠٩/١٣
شعری سروده خودم

بعد تو

٩٥/٠٩/١٣
قسمت اول: فراخوان

جایزه ادبی در قرون پیشین

٩٥/٠٩/٠٨