قتل وحشیانه ی کاترین
درباه «غفلت دسته جمعی» چه می دانید؟

قتل وحشیانه ی کاترین

نویسنده : لاله نیلی

درسال 1964  زن جوانی به نام «کیتی جینوویز» Catherine (“Kitty”) Genovese در نزدیکی خانه خود در شهر نیویورک ‌بطرز بی‌رحمانه‌ای کشته شد. قتل او نیم ساعت طول کشید. سی و هشت نفر از همسایگان ، شاهد قتل او بودند و  فریادهای استمداد او را شنیدند، اما هیچکس به کمک وی نرفت. حتی هیچکس پلیس را هم خبر نکرد! ممکن است تصور کنید که همسایگان از ترس جان دخالت نکرده اند، اما چرا حتی به پلیس هم تلفن نزده بودند؟!

این حادثه مردم آمریکا را به وحشت انداخت و روانشناسان اجتماعی شروع کردند به تحقیق درباره علل آنچه که در آغاز «بی تفاوتی تماشاگر»خوانده شد.

شرح عکس: هرچند همه رهگذران بدون شک متوجه شخصی که در پیاده رو افتاده است شده اند، هیچکس برای کمک کردن یا فهمیدن اینکه او خوابیده، بیمار یا مرده است  توقف نکرده‌اند. اگر دیگران حضور نداشتند، احتمال بیشتری داشت که یکی به کمک وی بشتابد.

***

بیشتر موقعیتهای اضطراری به صورتی ابهام آمیز شروع می شوند. آیا زندگی یک زن واقعا در معرض خطر است یا ما تنها شاهد یک نزاع خانوادگی هستیم؟ آیا دودی که دیده می شود،  مربوط به آتش سوزی‌ای جدی است یا نه؟ (حادثه  خیابان جمهوری یادتونه؟) آیا مردی که تلو تلو می خورد بیمار است یا ....؟

یک شیوه رایج برای حل و فصل چنین معماهایی این است که موقتا دست نگه داریم و طوری رفتار کنیم که گویی اتفاقی نیفتاده است. و به دور و بر خود نگاه کنیم تا ببینیم دیگران چه واکنشی نشان میدهند. در چنین وضعی احتمالا چه خواهیم دید؟ افراد دیگر نیز-به همان دلایل- طوری رفتار می‌کنند که گویی اتفاقی نیفتاده است! در اینجا یک حالت «غفلت جمعی» ایجاد میشود. به این معنی که هر یک از افراد گروه، موقعیت را «غیراضطراری» تلقی میکند و از این راه افراد دیگر گروه رو گمراه میکند!

بعنوان مثال در یک آزمایش،  پسران دانشجو به مصاحبه دعوت شدند. ضمن اینکه در اتاق انتظار کوچکی نشسته بودند، موجی از دود از سوراخ یک دیوار وارد اتاق شد. هنگام وقوع این جریان، بعضی از آزمودنی‌ها تنها بودند، بعضی دیگر هم در گروه های سه نفری نشسته بودند. آزمایشگران آنها را به مدت 6 دقیقه از پشت یک شیشه یکطرفه زیر نظر گرفتند. آزمودنی های تنها در 75%موارد در عرض تقریبا 2 دقیقه جریان دود را گزارش کردند، اما از میان کسانی که بصورت گروهی آزمون شدند، پس از 6 دقیقه و درحالی که اتاق کاملا پر از دود شده بود جریان را گزارش کردند!! کسانی که جریان دود را گزارش نکرده بودند فکر کرده بودند که آنچه میبینند حتما بخار یا هر چیز دیگری به جز دود  ناشی از آتش سوزی یا وجود وضع اضطراری است!

«غفلت جمعی» میتواند منجر به این شود که افراد موقعیت را غیر اضطراری تلقی کنند. اما این فرایند نمیتواند قتل «کیتی» را که در آن اضطراری بودن موقعیت بسیار آشکار است تبیین کند. عامل تعیین کننده در این مورد «فرایند پخش مسئولیت» است. وقتی کسی میداند که غیر از او افراد متعدد دیگری نیز حضور دارند، سنگینی مسئولیت، تنها به دوش او نمی افتد. (مثل عدم مداخله برای خاتمه دعوا  در یک خیابان شلوغ! - گزارش جیم یادتونه؟!!- ) در این شرایط هر یک از آنان فکر میکند که کس دیگری بالاخره اقدامی می کند! در مورد قتل «کیتی» نیز چنین بود، هرکس فکر میکرد یقینا دیگری پلیس را خبر خواهد کرد!

شاید تصور بشود که حضور تماشاگرانِ دیگر به فرد جرات می دهد که علی رغم خطرات احتمالی وارد عمل شود. اما تحقیقات عکس این مطلب را نشان میدهد. غالبا همان حضور افراد دیگر ما را از دخالت باز می‌دارد! حضور دیگران به ویژه سبب میشود که:1-موقعیت غیراضطراری تلقی شود و 2-مسئولیتِ اقدام پخش شود.

پس اگر با شرایطی مبهم روبرو شدید، به خاطر خودتان هم که شده عکس العمل دیگران را الگو قرار ندهید! شاید زندگی خودتان یا کس دیگری بطور جدی در خطر باشد!

برچسب ها
نظرات کاربران
کد امنیتی
neda_f
neda_f
٩٢/١٢/١٢
١
٠
طولاني بود و ترسناك:( ولي نتيجش عالي:)
ف-گ
ف-گ
٩٢/١٢/١٢
٠
٠
متشکرم از نظرت :)
اشکمهر آتشروان
اشکمهر آتشروان
٩٢/١٢/١٢
١
١
این به خاطر این نیست که طرف فکر کنهفرد دیگری میاد و کمک میکنه/علتش بی تفاوتی و بی احساس شدن مردم یک جامعه به همه است /که متاسفانه در کشور ما هم این بی احساسی نسبت به هم نوع داره روز به روز بیشتر میشه/مردم احساس میکنن وظیفه در قبال دیگران ندارند .چرا این احساس برای یه جامعه به وجود میاد.به علت فشارهای که خود جامعه روی اون فرد گذاشته پس اون هم میگه وظیفه من نیست و وظیفه خود دولته /(وقتی مشکلات شخصی مردم جامعه روز به روز بیشتر میشه مردم هم بیشتر به فکر حل اون مشکلاتشون میرن و کم کم کمک به دیگران و مداخله در مشکلات دیگران براشون خود به خود کمرنگ میشه)
ف-گ
ف-گ
٩٢/١٢/١٢
٠
٠
ممنون از نظرتون! این یه پژوهش علمی بود. و سایر موراد رو هم لحاظ کرده بود.
آسمانه
آسمانه
٩٢/١٢/١٢
٣
٠
جامعه های جهانی چرا نسبت به قتل عام مسلمانان در افریقا سکوت کردند! عایااونها هم دچار غفلت دسته جمعی شده اند! یا یک سکوت منفعت طلبانه دامنشون رو گرفته!!:(
ف-گ
ف-گ
٩٢/١٢/١٢
٠
٠
:|:| چه عرض کنم؟!!! مرسی از کامنت زیبات :)
s_a
s_a
٩٢/١٢/١٢
١
٠
خیلی خوب بووووووووووووووووووووووووووووووووووود! من نمیدونستممممممممم........... ممنون
ف-گ
ف-گ
٩٢/١٢/١٢
٠
٠
خواههههههههههش می کننننننننننننننننننم داینی جان :) مرسی که خوندی و نظر دادی
mohii-2
mohii-2
٩٢/١٢/١٢
١
٠
غفلت جمعی!!!چه جالب :)مرسی از مطلبتون
ف-گ
ف-گ
٩٢/١٢/١٢
٠
٠
خواهش می کنم! و ممنونم از اینکه مظالعه کردید :)
hamid_f
hamid_f
٩٢/١٢/١٢
١
٠
منظور از حادثه خ جمهوری همون آتش سوزی سینماس یا چیز دیگه؟
ف-گ
ف-گ
٩٢/١٢/١٢
٠
٠
نه منظورم آتش سوزی همین چند وقت قبل در خیابان جمهوری تهران بود. که 2 نفر زن کشته شدن!
MONA-R
MONA-R
٩٢/١٢/١٢
١
٠
وااااااااااااای خب چرا بقیه کمک نکردنش؟؟؟!!! اونا به هم چیکار دارن ! شاید یکی اصن نخاست به کسی کمک کنه بعد ماهم به هیچکس کمک نکنیم!!! وا؟؟!!! ممنون
ف-گ
ف-گ
٩٢/١٢/١٢
٠
٠
یه بار دیگه بهتره مطلب رو بخونی مونا جان! مرسی از کامنتت :)
MILAD
MILAD
٩٢/١٢/١٢
١
٠
باشه ،ممنون.
ف-گ
ف-گ
٩٢/١٢/١٢
٠
٠
:) متشکرم
r_jafarpour
r_jafarpour
٩٢/١٢/١٢
١
٠
چه وحشت ناک البته من بودم می ترسیدم ولی کمکشون میکردم.
ف-گ
ف-گ
٩٢/١٢/١٢
٠
٠
ممنونم از حضورتون :)
گیسو
گیسو
٩٢/١٢/١٢
١
٠
گاهی اوقات بابت مداخله ای که میکنیم،ضربه جبران ناپذیری میخوریم،مثل قضای اسید پاشی چن سال پیش یا پرستاری که متاسفانه به طور کامل چشم خودشو از دست داد...
ف-گ
ف-گ
٩٢/١٢/١٢
٠
٠
بله! گاهی متاسفانه همین طوره. مرسی از نظرت
به دنبال رائول
به دنبال رائول
٩٢/١٢/١٢
١
٠
چه بد........... رو روحیم تاثیر داشت
ف-گ
ف-گ
٩٢/١٢/١٢
٠
٠
:|
دایی علی
دایی علی
٩٢/١٢/١٢
١
٠
جالب بود اویزه گوش میکنیم
ف-گ
ف-گ
٩٢/١٢/١٢
٠
٠
:) متشکرم
a_y
a_y
٩٢/١٢/١٢
١
٠
وقتی فعالیت ها بر اساس منفعت طلبی باشه نتیجه اش این میشه که افراد باخودشون میگن کاری که به من ربطی نداره و سودی هم نصیبم نمی کنه چرا باید انجام بدم ؟ ولی یک نکته جالب داره این مطلب ( امیدوارم بد برداشت نکنین): وقتی معضلی پیش میاد ،عوامل متعددی که ممکنه باعث بوجود آمدنش بشه بررسی میشه ...
ف-گ
ف-گ
٩٢/١٢/١٢
٠
٠
مرسی از حضورتون
f_nietzsche
f_nietzsche
٩٢/١٢/١٢
١
٠
مرسی...کار زیبا و البته علمی خوبی بود
ف-گ
ف-گ
٩٢/١٢/١٢
٠
٠
متشکرم از وقتی که اختصاص دادید :)
2nyadideh
2nyadideh
٩٢/١٢/١٢
١
٠
بنی آدم اعضای یکدیگرند/که برخی از آن‌ها به باقی سرند.... والله چه عرض كنم (-_-)
ف-گ
ف-گ
٩٢/١٢/١٢
٠
٠
باید خندید یا گریه کرد؟!! :| ممنون از نظرتون
j_mousavi
j_mousavi
٩٢/١٢/١٣
٠
٠
با جمله آخر کاملا موافقم.گاهیرفتار و یا خرد جمعی نمی تواند معیار مناسبی برای تصمیم گیری باشد
ف-گ
ف-گ
٩٢/١٢/١٣
٠
٠
همینطوره! متشکرم از وقتی که گذاشتید :)
m.coldboy
m.coldboy
٩٢/١٢/١٣
٠
٠
مرسی از جمله آخر....کاملا درسته :)....ممنون
ف-گ
ف-گ
٩٢/١٢/١٤
٠
٠
ممنونم که مطالعه کردید و کامنت گذاشتید. سپاس :)
O_Odilak
O_Odilak
٩٢/١٢/١٤
٠
٠
ازین مطالبی که تیریپ روانشناسی داره و با مدرک و سند چیزی رو ثابت میکنه زیاد بذارین. ممنون بابت این متن
ف-گ
ف-گ
٩٢/١٢/١٧
٠
٠
به به به ! همکار گرامی! :) عرض سلام و ادب! پروفایلتون رو که دیدم فکر کردم خودمم! دی: ..بروی چشم! حتما بازم مطلب میذارم. خوشحالم که مورد توجهتون واقع شده :)
سلیمان حسنی
سلیمان حسنی
٩٢/١٢/١٨
٠
٠
سلام:خیلی زیبابود.ممنون
ف-گ
ف-گ
٩٢/١٢/١٩
٠
٠
سلام آقای حسنی. ممنونم از وقتی که گذاشتید. سپاس
سلیمان حسنی
سلیمان حسنی
٩٢/١٢/١٩
٠
٠
سلام:خواهش میکنم.
hach_zanboori
hach_zanboori
٩٣/٠١/٠٧
٠
٠
خیلی عالی بود من عاشق روانشناسیم!
ف-گ
ف-گ
٩٣/٠١/١٧
٠
٠
ممنون خوندی و نظر گذاشتی زنبوری جان :)
m_farshchi
m_farshchi
٩٣/٠١/٢١
٠
٠
مرسی
ف-گ
ف-گ
٩٣/٠١/٢٤
٠
٠
:)
r_jafarpour
r_jafarpour
٩٣/٠٢/٠٩
٠
٠
چه قدر زود گذشت..............
ف-گ
ف-گ
٩٣/٠٢/١٠
٠
٠
هعی.... بله
م.ص
م.ص
٩٤/٠١/٢٣
٠
٠
سعدی کجایی؟گذشت آن روزها......حال دیگر،بنی آدم ابزاریکدیگرند!!!
پربازدیدتریـــن ها
یک پارچ آب سرد!

شرط ثبت نام

٩٥/٠٩/٠٩
شعری سروده خودم

ترافیک خیال

٩٥/٠٩/٠٧
میانه رو و دانا

امر به معروف و نهی از منکر وظیفه کیست؟

٩٥/٠٩/١٠
شعری سروده خودم

حیف که روی من این جا به تو هم باز نبود

٩٥/٠٩/١١
گپ و گفتی کوتاه با دانشجویانی که در کنار تحصیل کار هم می کنند

کار کن، دانش بجو!

٩٥/٠٩/٠٧
طنز

نامه ای منصفانه به استاد

٩٥/٠٩/١١
برای پدر مهربانم

خورشید ِ گل فروش

٩٥/٠٩/٠٩
اگر ریزعلی می بود، شاید داستان طور دیگری رقم می خورد

جای دهقان فداکار خالی بود

٩٥/٠٩/١٠
چه کاریست؟

فهم

٩٥/٠٩/٠٨
یکی این را به زندگی حالی کند

برزخ

٩٥/٠٩/٠٧
بیا همت کن رفیق

با دود و غبار هم مدارا ؟!

٩٥/٠٩/١١
وقتی در 24 ساعت یک ملت عزادار می شود...

تراژیک ترین دو روز

٩٥/٠٩/٠٨
لعنت به هرچه یاد تو را زنده می‌کند

تقویم های بی عدد / شعر

٩٥/٠٩/١٠
وقتی آقا جان، خانوم جان، بابا و مامان با هم پرکشیدند

بلیط رفت و بی برگشت!

٩٥/٠٩/٠٩
شعری سروده خودم

شاید دلیل خلقتت آغوش باشد!

٩٥/٠٩/١٣
بارانی که نمی بارد

این هوا خفه مان می کند

٩٥/٠٩/٠٧
امان از این همه ناهماهنگی

یک نفر با من هماهنگ شود

٩٥/٠٩/١٣
قسمت اول: فراخوان

جایزه ادبی در قرون پیشین

٩٥/٠٩/٠٨
گفت: «من به دنیا اومدم پیاده بیام تا حرم آقا»

مشغول می زدم

٩٥/٠٩/١٠
سرد و بی تفاوت

وقتی به زمین رسیدم

٩٥/٠٩/٠٩