آخه می‌دونی من خاصم
نگاهی بر فخر فروشی

آخه می‌دونی من خاصم

نویسنده : مهدیه جوادی

حتما شما هم کسانی را در اطراف خود می‌شناسید و یا حداقل یک بار دیده‌اید که جوری نسبت به لباس‌شان، خانه و یا وسایل و امکانات و جایگاه‌شان صحبت می‌کنند که انگار فقط یک دانه از این نعمت‌ها بوده و فقط هم نصیب‌ همین فرد و خاندانش شده و لابد بعدش کارخانه تولید آن مارک منفجر شده و یا بنّاها دیگر از این خانه‌ها نمی‌توانند بسازند و کلا دیگر از این پست و مقام‌ها جایی وجود ندارد! بله دقیقا امروز می‌خواهیم درباره این موضوع یعنی فخر فروشی حرف بزنیم!

 

** به عدد انسان‌ها راه هست برای فخر فروشی

روش‌های فخر فروشی خیلی خیلی متفاوت و در پاره‌ای موارد بسیار خلاقانه است! تا جایی که فرد خیر سرش طوری همه چیز را برنامه‌ریزی می‌کند که در خلال صحبت‌ها یک جورهایی افاضه فضل فرموده و برتری صددرصدی خودش نسبت به حدوداد 8 میلیارد نفر را ثابت کند. این طور افراد معمولا حاضرند چند روز تمامی بازارهای کوی و برزن را طی کنند تا بتوانند یک کالای تک و خاص و کاملا متفاوت از دیگر موجودات بیابند، تا بتوانند تک و ویژه وخاص بودن‌شان را جار بزنند.

این افراد دوست دارند جشن عروسي‌شان، لباس‌شان، ميهماني دادن‌شان، خودرو و جواهرات‌شان خاص باشد. البته فخر فروشي در افراد و سنين متفاوت، مختلف است. براي يک کودک، اسباب بازی متفاوتش مي‌تواند وسيله پز دادن باشد و براي يک نوجوان دوچرخه و تلفن همراه گزينه خوبي براي تفاخر است. برای يک جوان انتخاب همسری دارای شهرت، زيبايي، موقعيت، ثروت و تحصيلاتی که بتواند پیش دوستان و بستگانش فخر فروشي کند. براي برخي تسلط به چند زبان بيگانه به اندازه کافي قابليت پز دادن دارد و عجيب‌تر آن‌که براي بعضي‌ها فضيلت‌هاي معنوي و اخلاقي و حتي سفرهاي متعدد به کربلا و مکه و سوريه، دستمايه تفاخر مي‌شود. اگر چه ممکن است شخص، ابتدا با نيت خوب و انگيزه مثبتي به دنبال کسب يک فضيلت يا مهارت باشد ولي به تدريج با فريب شيطان در دام تفاخر مي‌افتد.

اما چرا دچار فخر فروشی می‌شویم و علل و عوامل مختلف آن چیست؟ زمینه‌های فخر فروشی در قرآن بصورت کامل بیان شده است :

 

** خوشی که زیر دل می‌زند

وقتی بعد از سختی و رنجی که به ما می‌رسد، نعمت‌هایی از سوی خدای مهربان به ما عنایت می‌شود، با خودمان فکر می‌کنیم لابد عجب بنده خوبی بودیم که خدا به ما این همه نعمت داده و مشکلات از ما برطرف شد و دیگر باز نخواهد گشت و غرق شادی و غفلت و فخرفروشی می‌‏شویم: 

«وَ لَئِنْ أَذَقْناهُ نَعْماءَ بَعْدَ ضَرّاءَ مَسَّتْهُ لَیَقُولَنَّ ذَهَبَ السَّیِّئاتُ عَنّی إِنَّهُ لَفَرِحٌ فَخُورٌ».(1)

(و اگر پس از محنتى كه به او رسيده نعمتى به او بچشانيم حتما خواهد گفت گرفتاريها از من دور شد بى‏گمان او شادمان و فخرفروش است)

 

** قدرت زیاد و کم جنبه بودن

وقتی مالی جمع می‌کنیم و به ثروتی می‌رسیم، یا دری به تخته می‌خورد و به قدرتی می‌رسیم با خود می‌اندیشیم چه کسی دیگر می‌تواند این ثروت را از چنگ‌مان به در آورد؟ و این گونه است که فخر فروشی می‌کنیم. وقتی دارای قدرت زیادی می‌شویم، فکر می‌کنیم توانایی انجام هر کاری را داریم و برای همین هم به دیگران فخرفروشی می‌کنیم؛ اما غافل می‌شویم از این‌که هر چقدر هم که قدرتمند باشیم در مقابل قدرت خداوند قدرتی نداریم، آن وقت مَثَل‌مان می‌شود، مَثَل قارون که با مال و ثروتی که داشت به مردم فخر می‌فروخت. (2)

 

** نادان ادب ندارد

بعضی اوقات هم آدمیزاد از روی جهالت و نادانی دست به فخر فروشی می‌زند و بعد متاسفانه این صفت زشت گریبان گیرمان می‌شود، کارمان به آن‌جا می‌کشد که زیاده طلب می‌شویم و خودپسندی بر وجودمان غلبه می‌کند، متکبرانه بر زمین خدا قدم می‌گذاریم و به همه از دریچه غرور و فخرفروشی می‌نگریم: «وَ لا تُصَعِّرْ خَدَّکَ لِلنّاسِ وَ لا تَمْشِ فِی اْلأَرْضِ مَرَحًا إِنَّ اللّهَ لا یُحِبُّ کُلَّ مُخْتالٍ فَخُورٍ».(3)

(و از مردم [به نخوت] رخ برمتاب و در زمين خرامان راه مرو كه خدا خودپسند لافزن را دوست نمى‏دارد.)

 

** تف تو ریا

ریا بستری برای فخرفروشی است که گاه برای نشان دادن اموال‌مان به مردم، انفاق می‌کنیم و بعدش هم می‌گوییم تعریف از خود نباشد! اما  قرآن کریم می‌فرمایند «إِنَّ اللّهَ لا یُحِبُّ مَنْ کانَ مُخْتالاً فَخُورًا * الَّذینَ یَبْخَلُونَ وَ یَأْمُرُونَ النّاسَ بِالْبُخْلِ وَ یَکْتُمُونَ ما آتاهُمُ اللّهُ مِنْ فَضْلِهِ وَ أَعْتَدْنا لِلْکافِرینَ عَذابًا مُهینًا * وَ الَّذینَ یُنْفِقُونَ أَمْوالَهُمْ رِئاءَ النّاسِ وَ لا یُؤْمِنُونَ بِاللّهِ وَ لا بِالْیَوْمِ اْلآخِرِ وَ مَنْ یَکُنِ الشَّیْطانُ لَهُ قَرینًا فَساءَ قَرینًا».(4)

(همان كسانى كه بخل مى‏ورزند و مردم را به بخل وامى‏دارند و آنچه را خداوند از فضل خويش بدان‌ها ارزانى داشته پوشيده مى‏دارند و براى كافران عذابى خواركننده آماده كرده‏ايم. و كسانى كه اموال‌شان را براى نشان‏دادن به مردم انفاق مى‏كنند و به خدا و روز بازپسين ايمان ندارند و هر كس شيطان يار او باشد، چه بد همدمى است.)

 

** بت شکن باشیم

شرک به خدا و شریک تراشیدن برای او، عامل بزرگی برای تفاخر و فخرفروشی است یعنی اگر ما واقعا یکتاپرست باشیم، هیچ وقت به فخرفروشی گرایش پیدا نمی‌کنیم و اصلا یکی از نشانه‌های یکتا پرستی فروتنی است: «وَ اعْبُدُوا اللّهَ وَ لا تُشْرِکُوا بِهِ شَیْئًا وَ بِالْوالِدَیْنِ إِحْسانًا وَ بِذِی الْقُرْبی وَ الْیَتامی وَ الْمَساکینِ وَ الْجارِ ذِی الْقُرْبی وَ الْجارِ الْجُنُبِ وَ الصّاحِبِ بِالْجَنْبِ وَ ابْنِ السَّبیلِ وَ ما مَلَکَتْ أَیْمانُکُمْ إِنَّ اللّهَ لا یُحِبُّ مَنْ کانَ مُخْتالاً فَخُورًا».(5)

(و خدا را بپرستيد و چيزى را با او شريك مگردانيد و به پدر و مادر احسان كنيد و در باره خويشاوندان و يتيمان و مستمندان و همسايه خويش و همسايه بيگانه و همنشين و در راه‏مانده و بردگان خود [نيكى كنيد] كه خدا كسى را كه متكبر و فخرفروش است دوست نمى‏دارد.)

=====================

1. هود آیه 10

2. قصص آیه 76-79

3. لقمان 18

4.نسا 37-38

5. نسا 36

 

برچسب ها
نظرات کاربران
کد امنیتی
j_mousavi
j_mousavi
٩٢/١١/٢١
٦
٠
فخر فروش در واقع به مانند یک طبل تو خالی است
mohii-2
mohii-2
٩٢/١١/٢١
٣
٠
ما که نه بلدیم این چیزا رو نه چیزی واسه فخر فروشی داریم!!!
جوجو
جوجو
٩٢/١١/٢٢
٠
٠
موافقم:)
سرباز ولایت
سرباز ولایت
٩٢/١١/٢١
٣
٠
اِنّ اللهَ لا یُحِبُّ کُلَّ مُختالً فخورا
علیرضا
علیرضا
٩٢/١١/٢١
٣
٠
انشاالله که خدا کمکمون کنه و هروقت که داشت قدم هامون میلرزید جلومون رو بگیره تا به این بلا گرفتار نشیم... ، بدی اصلیشم اینه که خیلی وقتها اصلا خود اون طرف متوجه نیست که داره فخر میفروشه! ... | خیلی مطلب مفیدی بود ،خیلی ممنونم :)
Paeez
Paeez
٩٢/١١/٢١
٤
٢
خدا به هممون این لیاقتو بده که جنبه ی خوبیهایی که بهمون عطا میشه رو داشته باشیم، دوست ندارم فخر فروش بـــاشم..و از مردم [به نخوت] رخ برمتاب و در زمين خرامان راه مرو كه خدا خودپسند لافزن را دوست نمىی دارد، الهی که لاف زن و مورد عتاب خدا نباشیم:)ممنون مهدیـــــــــــه جآن:)
2nyadideh
2nyadideh
٩٢/١١/٢٢
١
٠
الهي آمــــــــــــين :)
tanha
tanha
٩٢/١١/٢٢
١
٠
الهی آمیـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــن :)
2nyadideh
2nyadideh
٩٢/١١/٢٢
١
٠
بله ديگر :) مثلا : بدن ما خود به خود در لباس ، زندان است . اگر اسیر فخرفروشی لباس هم باشیم ، یک زندان در زندان برای ما بیش نیست...
maede
maede
٩٢/١١/٢٢
٢
٠
به شدت از این صفت بدم میاد!یعنی اصلن نمیتونم پای حرفای آدم فخر فروش بشینم یا باهاش دوستی کنم!تا ببینم داره شروع میکنه پز دادن سریع این فرصتو ازش میگیرم!چقدر خوبه بتونیم آدم فروتن و خاکی ای باشیم :)
arash_gholizade
arash_gholizade
٩٢/١١/٢٢
٠
٠
طولانی بود وقت کردم میخونم
r_reiHaaN
r_reiHaaN
٩٢/١١/٢٢
١
٠
فکر میکنن از دماغ فیل افتادن !
t.m
t.m
٩٢/١١/٢٢
١
٠
اوم مطمئنا کسی از این صفت خوشش نمیاد ... ولی خب بعضی موقع ها همین جنبه ی کم, واقن باعثش میشه و آدم مجبوره با صمیمیترین دوستاش سره همین موضوع ؛ بهم بزنه:( سعی کردم اینجوری نباشم و اگه چیزی رو گفتم که شاید فخرفروشی و پزدادن و اینا باشه؛آخرش اضافه کردم اعتماد به نفسو داشتین :)
hach_zanboori
hach_zanboori
٩٢/١١/٢٢
٠
٠
امیدوارم از این دسته نباشم :( ...
M_BARF
M_BARF
٩٢/١١/٢٢
٠
٠
اوهوم :) مرسی :))
tanha
tanha
٩٢/١١/٢٢
١
٠
امیدوارم هیچوقت فخر فروش نباشیم که خوده خدا گفته هیچ خودپسند فخرفروشى رو دوست نداره! وَاللَّهُ لَا يُحِبُّ كُلَّ مُخْتَالٍ فَخُورٍ ...
mahdi-h
mahdi-h
٩٢/١١/٢٢
١
٠
اصن چه دلیلی داره آدم فخر فروشی کنه ؟ :) ممنون ازتون :)
MILAD
MILAD
٩٢/١١/٢٢
١
٠
موضوع جالبی بود . انقد بدم میییییییییاد از این جور ادما :)
sherlok
sherlok
٩٢/١١/٢٢
١
٠
بیشتر آدمهای عقده ای و تازه به دوران رسیده اینکارو میکنن. آی بدم میاد ازشون آی بدم میاد..
S.Asadzadeh
S.Asadzadeh
٩٢/١١/٢٢
١
٠
تازگیا این فخر فروشی یا تفاخر زیاد شده متاسفانه .....:((
translator
translator
٩٢/١١/٢٢
١
٠
انشاالله هیچوقت به این صفت زشت الوده نشیم. به نظر من ادم هایی که در گذشته ی زندگیشون کمبود داشتن بیشتر فخر میفروشن حالا اگرم دقت کنید میبینید که چیزی که بهش خیلی مفتخرن هم همچین چیز خاااااااااصی نیست اما خب اون طرف بخاطر کمبود ها و بعضی وقت ها عقده هایی که داره براش بزرگ جلوه داده میشه و با همون اندک چیز هم میخواد خودی نشون بده. به نظر من یک انسان باشعور و فرهیخته هیچ وقت به داشته هاش فخر نمی فروشه و فقط زیر لب خدارو سپاس میگه ...
a_tayebii
a_tayebii
٩٢/١١/٢٣
٠
٠
انشا الله خدا به ما جنبه بده و کمکمون کنه تا همیشه یاد خودش باشیم اینجوری فخر فروشی یادمون میره
admin
admin
٩٢/١١/٢٣
٠
٠
ارجاعات قرآنی هم خوب بود و هم قدر کفایت تکان دهنده
Niva
Niva
٩٢/١١/٢٣
٠
٠
خدا خودچ کمک کنه که ما گرفتار همچین صفات بدی نچیم :) واقعا وقتی آدم آیه های قرآن رو میخونه ..میبینه چقدر با زندگی های ما مصداق داره و چقدر کاربرد :) ممنون
باران
باران
٩٢/١١/٢٣
٠
٠
ممنون استفاده نمودیم
hoorieh
hoorieh
٩٢/١١/٢٣
٠
٠
اره والا همش راسته
z_muosavi
z_muosavi
٩٢/١١/٢٣
٠
٠
خدا مارو از فحر فروشی در امان نگه دارد . ممنون . مفید بود .
m.coldboy
m.coldboy
٩٢/١١/٢٥
٠
٠
ممنون از شما :)
z_muosavi
z_muosavi
٩٢/١٢/١٦
٠
٠
بعضی ها با فحر فروشی بیشتر خودشون رو خرا ب می کنن
سلیمان حسنی
سلیمان حسنی
٩٢/١٢/٢٢
٠
٠
سلام: فخرفروشی نفرت انگیزه ولی افتخارلازم.ازمطلب جالبتون سپاسگزارم
سهره
سهره
٩٣/٠٣/١٣
٠
٠
پیامیر اکرم (ص) می فرمایند : از تفاخر به پدرانتان بپرهیزید ..........
اسی
اسی
٩٤/١٠/١٥
٠
٠
ای کاش خدا حداقل آخرش حق آدم فخرفروشو بزاره کف دستش..حداقل ماخوشحال شیم که خداطرف ماست..
پربازدیدتریـــن ها
شعری سروده خودم

بعد تو

٩٥/٠٩/١٣
شعری سروده خودم

شاید دلیل خلقتت آغوش باشد!

٩٥/٠٩/١٣
شعری سروده خودم

سکوت پاییزی

٩٥/٠٩/١٤
امان از این همه ناهماهنگی

یک نفر با من هماهنگ شود

٩٥/٠٩/١٣
شعری سروده خودم

چشم هایم باز شد٬ دیدم کنارم نیستی

٩٥/٠٩/١٨
لطفا شفاف بگویید

مسابقه ی غسل

٩٥/٠٩/١٣
گیج شده ام

حال این روز

٩٥/٠٩/١٤
به دنبال آیه های عذاب

سید حسن آقامیری کیست؟

٩٥/٠٩/١٤
ترانه ای سروده خودم

دل بهونه گیر

٩٥/٠٩/١٥
عمق فاجعه

آرایشگاه

٩٥/٠٩/١٥
معرفی فیم دریا سالار

لطف خدا بود

٩٥/٠٩/١٤
داستان کوتاه

به همین سادگی / قسمت دوم

٩٥/٠٩/١٤
نامه ی کشف شده ی قدیمی ترین دانشجوی دانشگاه بیرجند

مجمع الأدبا

٩٥/٠٩/١٥
اندر حکایت آموزش مسائل جنسی به کودکان

بچه از کجا میاد؟

٩٥/٠٩/١٦
ترسیده ام انگار

دلم مى خواهد همه چيز را بسوزانم!

٩٥/٠٩/١٣
چرا همیشه همه چیز را آماده می خواهیم؟

دوستت دارم های ناگفته

٩٥/٠٩/١٥
باید بشوی همان آدم سابق

آفرینش برای خوب بودن

٩٥/٠٩/١٤
شعری سروده خودم

چشم هایت شبیه پاییزند...

٩٥/٠٩/١٨
شعری سروده خودم

ناز نگاه

٩٥/٠٩/١٤
اندر مصائب شغل من

پرنیا؟ پریا؟ پریان؟ پرنیان؟

٩٥/٠٩/١٣